تیروئید غده ای پروانه ای شکل است که در جلوی گردن و زیر حنجره قرار دارد. این غده وظیفه کنترل متابولیسم را در بدن بر عهده دارد، که این فعالیت را از طریف دو هورمون تیروئیدی T3 و T4 انجام می دهد.

کم کاری تیروئید(هیپوتیروئیدیسم) و پرکاری تیروئید(هیپرتیروئیدیسم) از مهم ترین اختلالات تیروئیدی هستند.

کم کاری تیروئید:

تولید هورمون های تیروئیدی به میزان کمتر از حد مورد نیاز بدن توسط غده تیروئید، باعث ایجاد بیماری کم کاری تیروئید می‌شود.

علائم:

•          احساس خستگی

•          دمای بدن پایین

•          افزایش وزن

•          کاهش ضربان قلب

•          ریزش مو و شکنندگی ناخن

•          کاهش حافظه و تمرکز

•          تنگی نفس

•          دست و پای پُف‌آلود

پرکاری تیروئید:

 تولید بیش از حد مورد نیاز بدن هورمون های تیروئیدT به بیماری پرکاری تیروئید منجر می شود.

علائم پرکاری تیروئید:

•          کاهش وزن

•          تپش قلب

•          تعریق و احساس گرمای فراوان

•          عصبی شدن، استرس و اضطراب و تحریک‌پذیری

•          بی‌خوابی

•          ضعف و لرزش اعضای بدن

•          سوزش چشم یا مشکلات بینایی

رژیم غذایی موثر در بیماری کم کاری تیروئید:

         انرژی دریافتی کمتر

         عدم گرسنگی

         دریافت کافی پروتئین

         دریافت ید:

منابع غذایی ید عبارتند از نمک یددار، ماهی ‌های آب شور و لبنیات.

         دریافت سلنیوم:

غذا های غنی از سلنیوم: گوشت قرمز، مرغ، تخم‌مرغ، ماهی، حبوبات (عدس، نخود و لوبیا)، غلات کامل، آجیل و مغز ها و قارچ

         دریافت روی:

منابع غذایی روی شامل: گوشت قرمز، غلات کامل(نان سبوسدار)، حبوبات، مغز ها و دانه ها (به خصوص دانه کدو تنبل)

         آهن:

منابع آهن شامل گوشت قرمز، جگر، حبوبات و سبزیجات برگ سبز تیره

         منیزیم:

منابع غذایی: سبزیجات برگ سبز، مغز ها و دانه ها، حبوبات و غلات کامل

         ویتامین دی:

منابع ویتامین D شامل  نور خورشید، زرده تخم مرغ، غذاها و لبنیات غنی شده با ویتامین دی است.

         مواد غذایی که باید از آن پرهیز کرد:

گواتروژن ها: ترکیباتی مانند گواتروژن‌ها که در سبزیجاتی نظیر کلم، بروکلی، گل‌کلم، سویا و شلغم یافت می‌شوند، می‌توانند با جذب ید رقابت کرده و عملکرد تیروئید را مختل کنند. پختن این مواد غذایی می تواند اثر گواتروژنیک آنها را کاهش دهد.

نیلوفر رستمی دندلو

کارشناس تغذیه مرکزخدمات جامع سلامت "شیخ ابوتراب" شهرستان کازرون