بیماری‌های زئونوز به بیماری‌هایی گفته می‌شود که بین انسان و حیوان قابل انتقال هستند. این بیماری‌ها می‌توانند از طریق تماس مستقیم با حیوانات، مصرف فرآورده‌های دامی آلوده، گزش بندپایان یا محیط آلوده منتقل شوند و سلامت جامعه را تهدید کنند.

آشنایی با مهم‌ترین بیماری‌های زئونوز:

تب مالت (بروسلوز)

یک بیماری عفونی مشترک بین انسان و دام که بیشتر از طریق مصرف لبنیات غیرپاستوریزه یا تماس با دام آلوده منتقل می‌شود. علائم آن شامل تب، تعریق شبانه، درد مفاصل و خستگی است.

پیشگیری:

• مصرف لبنیات پاستوریزه

• جوشاندن شیر خام

• استفاده از دستکش و ماسک هنگام تماس با دام

• واکسیناسیون دام‌ها

هاری:

بیماری ویروسی خطرناکی که از طریق گازگرفتگی یا خراش حیوانات آلوده مانند سگ و گربه منتقل می‌شود. هاری در صورت بروز علائم تقریباً همیشه کشنده است.

پیشگیری:

• واکسیناسیون حیوانات خانگی

• پرهیز از تماس با حیوانات ولگرد

• شست‌وشوی سریع محل گزش با آب و صابون

• مراجعه فوری به مرکز درمانی پس از حیوان‌گزیدگی برای انجام واکسیناسیون

تب کریمه کنگو:

بیماری ویروسی منتقل‌شونده از طریق کنه یا تماس با خون و ترشحات دام آلوده. علائم آن شامل تب شدید، درد عضلانی و خونریزی است.

پیشگیری:

• استفاده از دستکش هنگام ذبح دام

• خرید گوشت از مراکز مجاز

• نگهداری گوشت در یخچال قبل از مصرف

• مبارزه با کنه‌ها در دامداری‌ها

سیاه‌زخم:

بیماری باکتریایی که از طریق تماس با دام آلوده یا فرآورده‌های دامی منتقل می‌شود و می‌تواند پوست، ریه یا دستگاه گوارش را درگیر کند.

پیشگیری:

• واکسیناسیون دام‌ها

• خودداری از ذبح دام بیمار

• استفاده از وسایل حفاظتی هنگام تماس با دام

• رعایت اصول بهداشتی در دامداری‌ها

آنفلوآنزای پرندگان:

بیماری ویروسی که بیشتر در پرندگان دیده می‌شود و گاهی به انسان منتقل می‌شود.

پیشگیری:

• پرهیز از تماس با طیور بیمار یا تلف‌شده

• شست‌وشوی دست‌ها پس از تماس با پرندگان

• پخت کامل گوشت و تخم‌مرغ

• رعایت بهداشت در مرغداری‌ها

کیست هیداتید:

بیماری انگلی ناشی از انگل موجود در سگ‌ها که می‌تواند کبد و ریه انسان را درگیر کند.

پیشگیری:

• شست‌وشوی کامل سبزیجات

• جلوگیری از تغذیه سگ‌ها با احشاء خام

• شستن دست‌ها پس از تماس با حیوانات

• کنترل و درمان انگل در سگ‌ها

لپتوسپیروز:

بیماری باکتریایی ناشی از تماس با آب یا خاک آلوده به ادرار حیوانات، به‌ویژه جوندگان.

پیشگیری:

• استفاده از چکمه و دستکش در محیط‌های آلودهح

• کنترل جوندگان

• پرهیز از شنا در آب‌های آلوده

• رعایت بهداشت محیط

رعایت اصول بهداشتی، واکسیناسیون دام‌ها و آگاهی عمومی نقش مهمی در پیشگیری از بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوان دارد.

"علی نجفی"

کارشناس مسوول واحد مبارزه با بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت شهید "پیرویان" کازرون